سرخط خبرهای سازمان

سرنوشت همگرایی اصولگرایان با مصباح‌یزدی در انتخابات چه خواهد شد؟

بوی باران| در غیاب چهره‌‌هایی همچون مرحوم حبیب الله عسگراولادی و آیت الله مهدوی کنی که در بیمارستان بستری است؛ مصباح‌یزدی در کنار جامعتین یکی از بازوهای جریان اصولگرا برای همگرایی و وحدت در انتخابات آینده مجلس تعیین شده است.
آفتاب- سرویس سیاسی: در همایش همگرایی اصولگرایان که عصر روزشنبه در مجتمع ۱۳ آبان برگزار شد؛ سیدرضا تقوی، رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه با اشاره به روند برگزاری جلسات همگرایی میان طیف‌های مختلف اصولگرایان اعلام کرده علاوه برجامعتین به مصباح یزدی نیز نتیجه جلسات گزارش می‌شود. از سوی دیگر آیت‌‌الله موحدی کرمانی خبر داده علاوه بر جامعتین، آیت‌الله مصباح هم در تصمیم‌گیری اصولگرایان حضور دارد.
به گزارش آفتاب، پیش از این البته علامه مصباح در سخنانی تند مواضع خود در خصوص اجماع بین اصولگرایان را مطرح کرده و روند وحدت بین اصولگرایان “فریبکاری” دانسته است اما گویا اصولگرایان همچنان دل به حصول اجماع میان جریانات خود دارند. محمدرضا باهنر که پس از عسگراولادی بر کرسی دبیرکلی جبهه پیروان خط امام و رهبری نشسته پیش از برگزاری این همایش اعلام کرده بود که اصولگرایان چاره‌ای جز وحدت ندارند و “جامعتین و آیت‌الله مصباح باید درباره وحدت اصولگرایان تصمیم بگیرند.”
باتوجه به مواضع اخیر مصباح یزدی درباره اجماع گروههای اصولگرا و همچنین بررسی سوابق عملکرد او و جریان مطبوعش در انتخابات‌های اخیر به نظر می رسد جریان اصولگرا راه درازی در تحقق این خواسته در پیش داشته باشد.
مصباح یزدی که شاگردانش او را “علامه” خطاب می‌کنند و در سالهای اخیر لقب “پدر معنوی” را برای جریان تندرو اصولگرایان به همراه داشته است، در دوره‌ای نه چندان دور مواضعش در همگرایی با طیف گسترده ای از اصولگرایان قرار داشت. مصباح یزدی از حامیان اسلام بنیادگرایانه و طیف افراطی اصولگرا شناخته می‌شود و از منتقدان فعال دولت اصلاح‌طلب محمد خاتمی بود و از تریبون‌های گوناگون می‌کوشید تا مخالفت با افکار و اقدامات اصلاح‌طلبان را تئوریزه کند.
مخالفان مصباح به او اتهام می‌زدند که آرا و نظریات او، دست خشونت‌طلبان را برای توجیه اعمال‌شان بازمی‌گذارد. با این حال طیف‌های مختلف اصولگرایی به روش‌های مختلف در دوران اصلاحات از مواضع او استقبال می‌کردند. در طول این سالها مصباح یزدی حضور خود را به عنوان یکی از موثرترین چهره‌های محافظه‌کار معاصر که عقایدش از پشتوانه غنی و محکم ایدئولوژیک برخوردار است، تثبیت کرد.
تقابل مصباح و ناطق نوری
مصباح‌یزدی شاید به نوعی در انتخابات سال ۸۴ ساز مخالف با بدنه اصولگرایی را کوک کرد.علی اکبر ناطق نوری طی سال­های ۷۹ تا ۸۴ برای وحدت بین اصولگرایان تلاش­‌های زیادی کرد و پیروزی اصولگرایان در شورای شهر دوم و مجلس هفتم را می‌توان مدیون شورای هماهنگی نیروهای انقلاب دانست که ناطق یکی از افراد اصلی این شورا بود. در انتخابات ریاست جمهوری نهم بود که شکاف بین نیروهای اصولگرا شروع شد و شورای هماهنگی نیروهای انقلاب دچار اختلاف شد.برخی از اعضا مثل باهنر و ناطق از لاریجانی حمایت کردند و برخی دیگر نیز با تمسک به مقبولیت پایین لاریجانی قائل به نظرسنجی برای یافتن محبوب ترین کاندیدای اصولگرا شدند که در نهایت هیچیک از این روش‌ها نتیجه نداد و سه کاندیدای اصولگرا؛ یعنی لاریجانی، احمدی نژاد و قالیباف در انتخابات شرکت کردند و احمدی نژاد که حامیان کمتری در بدنه احزاب و گروه های اصولگرا داشت به پیروزی رسید. این اتفاق منشأ جدایی ناطق از جریان اصولگرایی شد اما دوران ۸ ساله محمود احمدی‌نژاد اما فرصت مناسب برای ورود بیش از پیش مصباح یزدی و شاگردانش به سیاست و امور اجرایی کشور بود.
مصباح‌یزدی، پس از روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد به «پدر معنوی دولت» ملقب شد. او در حمایت از نامزدی احمدی‌نژاد تا آنجا پیش رفته که گفته بود: «دیشب یکی از دوستان… در حال احیا پیش از نیمه‌شب به خواب می‌رود. در خواب به او ندا می‌شود که بلند شو برای احمدی‌نژاد دعا کن، وجود مقدس ولی‌عصر(عج) دارند برای احمدی‌نژاد دعا می‌کنند.» ۲۱ مرداد ۸۸ نیز وی تاکید کرد وقتی رییس‌جمهوری از جانب رهبری نصب و تایید می‌شود به عامل او تبدیل شده و از این پرتو نور بر او نیز تابیده می‌شود، بنابراین “وقتی ریاست‌جمهوری حکم ولی‌فقیه را دریافت کرد، اطاعت از او نیز مثل اطاعت از خداست.»
همچنین روانبخش از شاگردان او درخصوص حمایت “استاد” از روی کار آمدن احمدی نژاد گفته بود”آیت الله مصباح یزدی در انتخابات ۸۴ و ۸۸ هیچ بیانیه ای رسمی در حمایت از احمدی نژاد صادر نکردند اما این خانواده علامه مصباح بودند که برای کمک به ستاد احمدی نژاد در سال ۸۸ طلاهای خود را فروختند و پول آن را به ستاد انتخاباتی احمدی نژاد دادند. همچنین در آن دوران شاگردان آیت الله مصباح نیز در جاههای مختلف برای سخنرانی می رفتند و این مسائل باعث شد که مردم متوجه گرایش ایشان شوند.”
آغاز جدایی بین پدر و پسر
در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد شش سال طول کشید تا آیت الله مصباح از حامی تمام قد به منتقدی نصف و نیمه تبدیل شود. او در سال ۹۰ پس از ماجرای عزل وزیر اطلاعات توسط احمدی‌نژاد و خانه‌نشینی ۱۱ روزه اون در سخنان وابستگی رییس‌جمهور وقت را به اسفندیار رحیم مشایی زیر سوال برد و گفت که احمدی‌نژاد “سحر شده است.” با بالا گرفتن این انتقادات از سوی مصباح یزدی، سایت دولت بهار نزدیک به حامیان اسفندیار مشایی اقدام به انتشار گزارشی درباره انتقادات صریح شهید بهشتی به مصباح یزدی کرد و نوشت” مرور انتقادات صریح شهید بهشتی از آیت الله مصباح یزدی نشان می دهد که متاسفانه در طول ۴۰ سال اخیر رفتارهای خشن و تند، شیوه غالب حضرت آیت الله مصباح یزدی در برخورد با پدیده های اجتماعی و سیاسی و در برابر کسانی که با وی همسو نیستند، بوده است.”
در این گزارش عنوان شد” شهید بهشتی اولین انتقاد خود از حضرت آیت الله مصباح یزدی را به “شیوه تربیت شاگرد” ایشان اختصاص داده و در همین رابطه می گوید:« من مکرر به جناب آقای مصباح هم گفته ام . گفته ام دوست عزیز ، چرا این بحث هایی که احتیاج به رسیدگی بیشتر دارد… شما طلاب مدرسه نمی توانید با این اسلوب بار بیایید وگرنه لااقل بنده نمی توانم در چنین مدرسه ای ذره ای در کارها سهیم باشم. مدرسه‌ای که بخواهد یک مشت انسان لجوج ، پرخاشگر بی جا و متعصب تربیت کند، نتوانند با هم دو کلمه حرف بزنند چه ارزشی دارد؟ در این صورت چه خدمتی به اسلام و به حق کرده‌اند؟”
رویارویی میان مصباح یزدی و شاگردانش با احمدی نژاد و حلقه اطرافیان او در نهایت منجر به شکل گیری جبهه پایداری شد.جمعی که به اخراجی های دولت احمدی نژاد معروف بودند، گرد او جمع شده و مصباح یزدی را” پدر معنوی” جریان خود خواندند و جبهه پایداری را تشکیل دادند. پس از تشکیل جبهه پایداری به رهبری مصباح یزدی این جریان در انتخابات‌های گذشته حاضر به اجماع با سایر اصولگرایان نشده است.
در انتخابات مجلس دوره نهم جبهه پایداری در انتخابات مجلس با جبهه متحد اصولگرایان حاضر به اتحاد نشد. این جبهه پس رایزنی های متعدد با آیت الله مصباح یزدی فهرست خود را منتشر کرد و “البته نتوانست به پیروزی چندانی دست یابد و برخی اعضای مهم آن از ورود به پارلمان باز ماندند.”افرادی که از مهمترین آنها می‌توان به قاسم روانبخش و سقای بی‌ریا، از شاگردان و نزدیکان مصباح یزدی اشاره کرد. با این حال جبهه پایداری لیست مستقل از جبهه پیروان خط امام و رهبری و جامعتین در انتخابات مجلس ارائه کرد.
اوج اختلاف مصباح یزدی و جبهه پایداری با اصولگرایان در انتخابات دوره یازدهم ریاست جمهوری علنی شد.در این دوره از انتخابات مصباح یزدی ابتدا به حمایت از باقرلنکرانی وزیر بهداشت کنارگذاشته شده از دولت احمدی نژاد پرداخت که با رد صلاحیت او از سوی شورای نگهبان مورد انتقاد بسیاری از اصولگرایان قرار گرفت. اصولگرایان معتقد بودند مصباح یزدی نباید پیش از تایید صلاحیت یک نامزد از سوی شورای نگهبان اعلام حمایت خود را علنی می کرده است و با این کار به جایگاه خود ضربه زده است.پس از کنار گذاشته شدن لنکرانی ،سعید جلیلی گزینه جبهه پایداری و مصباح یزدی در انتخابات ریاست جمهوری شد. اما دامنه اختلافات آنها با اصولگرایان بسیار پر رنگتر بود. اختلافات مصباح یزدی با جامعتین به حدی رسیده که شیخ محمد یزدی در بازگویی آن عنوان کرد: خطر آن بود که جامعه مدرسین تجزیه شود.
رئیس شورای عالی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در روایت خود از جلسه سه نفره آیات مهدوی کنی و مصباح برای اجماع در انتخابات دوره یازدهم ریاست جمهوری می گوید “در آن جلسه که بیش از یک ساعت به طول انجامید، بنده خطاب به جناب آقای مصباح عرض کردم جناب آقای مصباح اگر جامعه مدرسین و روحانیت مبارز در مسائل انتخاباتی آینده که در پیش داریم به یک نقطه واحدی رسیدند شما که در جامعه اثر گذار هستید آمادگی آن را دارید که همراهی و کمک کنید تا اختلاف کمتر شود تا با همراهی شما این دو نهاد که اثر گذار هستند یکی شوند و اختلافات بین آنها کمتر شود؟ ایشان فرمودند که در آن زمان هر تکلیفی شرعی که داشته باشم عمل خواهم کرد.آیت الله مهدوی فرمودند که همه ما موظفیم که تکلیف شرعی را عمل کنیم. بنده مجددا عبارات خود را تغییر دادم و عرض کردم جناب آقای  مصباح این مشخص است که همه ما تکلیف شرعی را عمل خواهیم کرد. هیچ کس قصد ندارد تکلیف غیر شرعی عمل کند بحث این است که از نظر سیاسی فرمایشات شما در جامعه تأثیر دارد و مردم به این مسائل توجه دارند هرچه شکاف کمتر باشد و اگر به یک نقطه رسیدیم شما حاضر  هستید همراهی و کمک کنید تا هرسه به یک نقطه مشترک برسیم؟ ایشان فرمودند صحبت های شما درست و عاقلانه است به هر حال شرایط زمان باید بررسی شود باید در زمان خودش بررسی کنم. دفعه سوم که بنده اصرار کردم و جوابی درستی نگرفتم یکی از آقایان گفتند که این موضوع را ادامه ندهید به نتیجه‌ای نخواهیم رسید.”
به گفته شیخ محمد یزدی “سه روز بعد در تهران آیت الله مصباح  یزدی در یکی از حسینیه های تهران  جلسه گرفتند و آقای لنکرانی را به عنوان منتخب  خود معرفی کرد، در حالی که هنوز شورای نگهبان نظر نداده بود که چه کسی صلاحیت دارد یا صلاحیت ندارد. این کار درستی به نظر نمی رسید. ما دنبال این بودیم که شکافی وجود نداشته باشد. بنده واقعا متأسفم که یک سرمایه گرانقدر حوزه بخواهد به این شکل آسیب ببیند.”
حدود یکسال به برگزاری انتخابات دور دهم مجلس شورای اسلامی فرصت مانده اما این انتخابات از جهات بسیاری از اهمیت خاصی برای گروههای سیاسی برخوردار است.اصلاح طلبان می خواهند پیروزی بدست آورده در انتخابات ریاست جمهوری با اجماع خود بر سر حسن روحانی را حفظ کنند،دولت مطمئنا خواستار تشکیل مجلس اعتدال برای تحقق شعارها و اهداف خود است و اصولگرایان نمی خواهند کرسی های سبز پارلمان بعنوان آخرین سنگر حضور در امور اجرایی کشور را از دست بدهند. مهمترین استراتژی برای گروهها در این میانه اجماع و وحدت است.
اصولگرایان در انتخابات ریاست جمهوری شکست سنگینی به دلیل عدم وحدت متحمل شده اند و نمی خواهند این تجربه تکرار شود. به همین دلیل از مدت ها قبل سیدرضا تقوی از جامعه روحانیت مبارز مسول رایزنی با گروههای مختلف اصولگرا برای برقرار وحدت شده است.در این میان نبود چهره‌های تاثیرگذار همچون حبیب الله عسگراولادی، مهدوی کنی و کناره گیری افرادی همچون ناطق نوری به خودی خود موجب نگرانی از وجود چهره های ریش سفید برای جریانی است که به شیخوخیت در انتخابات ها بها داده است.
به نظر می‌رسد انتخاب مصباح یزدی برای سخنرانی درهمایش وحدت اصولگرایی در حالی‌که بزرگان اصولگرا همچون محمد یزدی سکوت پیشه کرده اند،بیش از آنکه انتخاب چهره ای برای محوریت جریان اصولگرا حول او باشد، تلاش برای کسب رضایت او در جهت اجماع با جریان تندرو اصولگرا است. جریانی که نشان داده باکی از حضور مستقل در انتخابات‌ها گرچه نتیجه آن شکست باشد،ندارد.
برخی از اصولگرایان اما با نگاه بدبینانه به این تلاش‌ها نگاه کرده و معتقدند جریان جبهه پایداری و رهبر معنوی او سابقه خوبی در وحدت بین اصولگرایان ندارند و در آستانه هر انتخابات فقط سهم‌خواهی کرده‌اند.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بالا